نظریه لبخند دلار چیست؟ بررسی فازهای این تئوری

نظریه «لبخند دلار» توضیح می‌دهد که ارزش دلار آمریکا در دو حالت—رکود جهانی یا رشد اقتصادی قوی ایالات متحده—افزایش می‌یابد، اما در شرایط رشد متوسط، تضعیف می‌شود. این الگو به شکل منحنی لبخند در نمودار ارزش دلار ظاهر می‌شود و به معامله‌گران کمک می‌کند تا رفتار دلار را در مواجهه با تغییرات اقتصادی پیش‌بینی کنند. در این مقاله از مجله اپوفایننس بهترین بروکر برای ایرانیان، با استفاده از یک نظریه اقتصادی مهم به نام «نظریه لبخند دلار» که توسط استفن جن، یک اقتصاددان مشهور، ارائه شده است، به این سوالات پاسخ می‌دهیم.

نظریه لبخند دلار چه چیزی را توضیح می‌دهد؟

معمولاً وقتی اقتصاد یک کشور ضعیف می‌شود، ارزش پولش هم کاهش پیدا می‌کند. اما دلار آمریکا یک استثنا است؛ حتی زمانی که اقتصاد ایالات متحده خوب نیست، ممکن است ارزش آن افزایش یابد. برای درک این پدیده، می‌توانیم دو نوع دلار را تصور کنیم:

۱. دلار «داخلی» آمریکا:

• این دلار مانند هر ارز دیگری رفتار می‌کند.
• ارزش آن به وضعیت اقتصادی داخلی آمریکا و بازده سرمایه‌گذاری احتمالی در این کشور بستگی دارد.

۲. دلار «بین‌المللی» آمریکا:

• این دلار نقش بسیار ویژه‌ای دارد:
  • ارز اصلی تجارت جهانی: بیشتر معاملات بین‌المللی (مثلاً خرید نفت) با دلار انجام می‌شود.
  • ابزار سرمایه‌گذاری امن: برای خرید اوراق قرضه دولتی آمریکا که بسیار امن تلقی می‌شوند، مورد نیاز است.

قوی شدن دلار بین‌المللی در زمان بحران:

هنگامی که بازارها دچار نوسان شدید می‌شوند یا رشد اقتصادی جهانی کند می‌شود (ناشی از یک شوک بزرگ چه در آمریکا و چه خارج از آن که سرمایه‌گذاران را می‌ترساند)، این دلار بین‌المللی آمریکا به دلایل زیر تقویت می‌شود:

• پناهگاه امن (Safe Haven): سرمایه‌گذاران در زمان ترس و عدم اطمینان، به دنبال دارایی‌های امن می‌گردند. اوراق قرضه آمریکا که با دلار خریداری می‌شوند، به عنوان یک پناهگاه امن محسوب می‌شوند. بنابراین تقاضا برای دلار افزایش می‌یابد.
• نقدینگی بالا: بازار دلار آمریکا بزرگترین و نقدشونده‌ترین بازار در جهان است. در زمان بحران، همه به دنبال نقدینگی هستند و دلار این نقدینگی را فراهم می‌کند.

نتیجه: زمانی که یک شوک بزرگ رخ می‌دهد و بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، احتمالاً شاهد افزایش گسترده ارزش دلار آمریکا خواهیم بود، حتی اگر منشأ شوک خود آمریکا باشد. استفان جن این پدیده را با نظریه خود توضیح می‌دهد.

تئوری لبخند دلار از سه مرحله تشکیل شده است:

فاز 1- هنگامی‌که ریسک‌گریزی افزایش می‌یابد، دلار هم افزایش پیدا می‌کند

سمت چپ لبخند نشان می‌دهد که دلار آمریکا از ریسک‌گریزی سود می‌برد. وقتی اقتصاد جهان در حال نشان‌دادن اولین نشانه‌های مشکلات بالقوه جدی است، سرمایه‌گذاران نگران هستند و شروع به فرار به سمت ارزهای امن مانند دلار آمریکا و ین ژاپن می‌کنند. بخش اول لبخند نشان می‌دهد که دلار آمریکا از ریسک‌گریزی که باعث می‌شود سرمایه‌گذاران به ارزهای «بهشت امن» فرار کنند، سود می‌برد. در این مرحله، هدف سرمایه‌گذاران صرفه‌جویی در پول خود به جای کسب درآمد بیشتر است.

از آنجایی که سرمایه‌گذاران فکر می‌کنند وضعیت اقتصاد جهانی متزلزل است، در تعقیب دارایی‌های پرخطر مردد هستند و ترجیح می‌دهند دارایی‌های «ایمن‌تری» مانند بدهی دولت ایالات متحده (خزانه‌داری ایالات متحده) را بدون توجه به شرایط اقتصاد آمریکا خریداری کنند. اما برای خرید اوراق خزانه آمریکا، به دلار آمریکا نیاز است. بنابراین این افزایش تقاضا برای USD (برای خرید اوراق خزانه آمریکا) باعث تقویت دلار آمریکا می‌شود.

فاز 2- رکود اقتصادی

وسط لبخند، کاهش دلار را نشان می‌دهد. اقتصاد در حال نشان‌دادن نشانه‌های واضحی از کاهش یا حتی رکود است و فدرال رزرو شروع به کاهش نرخ بهره می‌کند. تقاضا برای دلار ضعیف است و دلار سقوط می‌کند.

عامل دیگر عملکرد اقتصادی نسبی بین ایالات متحده امریکا و سایر کشورها است. شاید اقتصاد آمریکا لزوماً وحشتناک نباشد، اما اگر رشد اقتصادی آن ضعیف‌تر از سایر کشورها باشد، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند دلارهای آمریکایی خود را بفروشند و ارز کشوری را که اقتصاد قوی‌تر دارد، خریداری کنند.

فاز 3- رشد اقتصادی

به تدریج، وضعیت بهبود می‌یابد و اصول اولیه شروع به اشاره به بهبود محیط اقتصادی می‌کنند. بازیگران اقتصادی، توسعه را پیش‌بینی می‌کنند و تولید را افزایش می‌دهند. درنتیجه، تقاضا برای وام شروع به افزایش می‌کند و اشتها برای ریسک بازمی‌گردد. خوش‌بینی بازگشت می‌کند و سرمایه‌گذاران مایل به ریسک بیشتر هستند. با افزایش خوش‌بینی‌ها و ظهور نشانه‌هایی از بهبود اقتصادی، احساسات نسبت به دلار آمریکا شروع به افزایش می‌کند.

دلار آمریکا به لطف اقتصاد ایالات متحده که رشد تولید ناخالص داخلی بالاتری را تجربه می‌کند و همچنین انتظارات مبنی بر اینکه فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش خواهد داد، رشد جدیدی را آغاز می‌کند. این مرحله لبخند را کامل می‌کند و به این ترتیب، نظریه لبخند دلاری استفان جن تکمیل می‌شود.

اپوفایننس یک بروکر مدرن، معتبر با رگوله ASIC است که با ارائه خدمات متنوع و باکیفیت به معامله‌گران، به‌عنوان یکی از بهترین کارگزاری‌های فارکس برای تریدرهای ایرانی شناخته می‌شود. این بروکر آنشور از سرمایه شما به‌عنوان معامله‌گر حفاظت می‌کند و با ارائه اسپرد‌های فوق رقابتی نزدیک به صفر پیپ، قدرت معاملاتی شما را به میزان زیادی افزایش می‌دهد.

همچنین اپوفایننس به شما امکان دسترسی به پلتفرم‌های معاملاتی محبوب و کاربردی متاتریدر ۴ و ۵ را در تمام دستگاه‌های خود می‌دهد. این شرکت با ارائه پشتیبانی ۲۴ ساعته و آموزش‌های رایگان، به شما کمک می‌کند تا بازار را بهتر تحلیل و مدیریت کنید.

اپوفایننس با داشتن پلتفرم سوشیال ترید اختصاصی، به معامله‌گران فرصتی منحصربه‌فرد برای کپی‌کردن معاملات برترین تریدر‌های اپو می‌دهد. در این پلتفرم، معامله‌گران می‌توانند پروفایل و سوابق معاملاتی تریدر‌های موفق را مشاهده کنند و با دنبال کردن آن‌ها، معاملات آن‌ها را به‌صورت خودکار در حساب خود کپی کنند. این روش به معامله‌گران کمک می‌کند تا از تجربه و دانش تریدر‌های حرفه‌ای بهره ببرند و سود پایدار کسب کنند. اگر یک تریدر موفق هستید، می‌توانید به‌عنوان معامله‌گر ثبت‌نام کنید و از درآمد غیرفعال از کپی معاملات خود توسط سرمایه‌گذاران دیگر لذت ببرید.

شاخص دلار (USDX) و نظریه لبخند دلار

نظریه لبخند دلار، یک مدل اقتصادی است که بر اساس آن، دلار آمریکا در شرایط اقتصادی بحران و رکود و همچنین در شرایط رونق و رشد قدرت می‌گیرد و بین دو وضعیت ضعف می‌پذیرد. این نظریه بر این اساس است که دلار به‌عنوان یک ارز پناهگاه و ارز مبادله جهانی، در زمان‌های بحرانی تقاضای بیشتری دارد.

برای تحلیل تاریخی و فعلی دلار با استفاده از نظریه لبخند دلار، معامله‌گران از شاخص‌های ارزی استفاده می‌کنند که شناخته‌شده‌ترین آن شاخص دلار آمریکا (USDX یا DXY) است. شاخص دلار از میانگین وزنی سبدی از ارزهای خارجی در برابر دلار تشکیل شده است که عبارت‌اند از: یورو (EUR)، ین ژاپن (JPY)، پوند انگلیس (GBP)، دلار کانادا (CAD)، کرون سوئد (SEK) و فرانک سوئیس (CHF).

بیشتر بخوانید: چگونه شاخص دلار را بخوانیم؟

در مجموع، 22 کشور در سبد نمایندگی دارند؛ 17 عضو از اتحادیه اروپا که واحد پول مربوط به آن‌ها یورو است و همچنین، پنج کشور دیگر (ژاپن، بریتانیا، کانادا، سوئد و سوئیس). بدیهی است که 22 کشور تنها بخش کوچکی از جهان را نمایندگی می‌کنند، اما بسیاری از ارزهای دیگر از شاخص دلار آمریکا پیروی می‌کنند. بنابراین USDX ابزار خوبی برای اندازه‌گیری قدرت کلی دلار آمریکا است.

از آنجایی که اندازه همه کشورها یکسان نیست، وزن آن‌ها بر اساس «میانگین وزنی هندسی» برای محاسبه شاخص دلار آمریکا به‌صورت زیر توزیع می‌شود:

• یورو 57.60٪
• ین 13.60 درصد
• پوند 13.60٪
• دلار کانادا 9.10٪
• کرون 9.10٪
• فرانک 3.60٪

بنابراین، شاخص دلار به‌شدت تحت‌تأثیر یورو است که 57.60 درصد از شاخص را نشان می‌دهد. همبستگی بین EUR و USDX منفی است. بیشتر اوقات، وقتی شاخص دلار بالا می‌رود، سایر ارزها (به‌ویژه یورو) سقوط می‌کنند.

بیشتر جفت‌ارزهای مورد استفاده برای معاملات، شامل دلار آمریکا می‌شود. محبوب‌ترین‌ آن‌ها عبارت‌اند از:

• EUR / USD
• GBP / USD
• USD / CHF
• USD / JPY
• USD / CAD

اگر این جفت‌ارزها را معامله کنید، USDX می‌تواند برای دریافت ایده‌ای از قدرت نسبی دلار آمریکا در جهان مفید باشد. USDX نشان‌گر قدرت دلار آمریکا در جهان است. وقتی USDX بی‌قرار و بی‌ثبات است، معامله‌گران اغلب تمایل دارند مطابق با آن عمل کنند. ارزها با توجه به میزان همبستگی خود بین یکدیگر واکنش نشان می‌دهند. این همبستگی با EUR/USD بسیار قوی است، زیرا 57% USDX را نشان می‌دهد. به‌طور خلاصه، معامله‌گران از USDX به‌عنوان شاخص کلیدی روند دلار استفاده می‌کنند.

• اگر USD ارز پایه (USD/XXX) باشد، USDX و جفت‌ارز باید در یک جهت حرکت کنند.
• اگر USD ارز مظنه (XXX/USD) باشد، USDX و جفت‌ارز باید در جهت مخالف حرکت کنند.

با استفاده از شاخص دلار آمریکا می‌توانیم الگوهایی را در رفتار دلار در دوره‌های مختلف شناسایی کنیم و با نظریه لبخند دلار تطبیق بدهیم. نمونه‌ای از آن را می‌توانید در مثال زیر مشاهده کنید.

در مارس 2020، جهان از نزدیک دید که وقتی اوضاع در سطح سیستمی ‌‌خراب می‌شود، چه اتفاقی برای دلار می‌افتد. در میان شروع همه‌گیری کووید-19، بین 9 تا 20 مارس، DXY تقریباً 8.3 درصد افزایش یافت.

در طرف دیگر طیف، می‌توان دید که دلار از ژوئیه سال 2022، زمانی که قدرت نسبی اقتصاد ایالات متحده امریکا دلار را در مقابل اکثر ارزهای اصلی (و فرعی) دیگر جهان بالاتر برد، چگونه عمل کرده است. حتی یوان چین که تا مارس 2022 سرسختانه در برابر دلار مقاومت کرد، از آن زمان تسلیم قدرت دلار شد و در 18 ماه بعد، ارزش یوان چین در برابر دلار 15 درصد کاهش یافت.

این مثال‌ها به نشان‌دادن این‌که چگونه عملکرد آینده دلار غیرقابل پیش‌بینی است، کمک می‌کند؛ زیرا نیروهایی که بر دلار تأثیر می‌گذارند، در مقایسه با سایر ارزها بدون ذکر سایر دارایی‌های مالی می‌توانند بسیار پویا باشند.

اگر اقتصاد ایالات متحده در سال 2024، همانطور که انتظار می‌رود، وارد رکود شود، لزوماً برای دلار منفی نخواهد بود. همه چیز به عملکرد بقیه اقتصادهای بزرگ جهان در آن زمان بستگی دارد. به‌عنوان مثال، اگر بقیه اقتصاد جهان هم در حال انقباض باشد، رکود اقتصادی ایالات متحده درواقع می‌تواند به تقویت دلار کمک کند. در بحبوحه رکود جهانی، سرمایه‌گذاران به سمت دلار آمریکا که به‌عنوان دارایی امن تلقی می‌شود، می‌روند و افزایش تقاضا باعث افزایش ارزش دلار می‌شود.

پیش‌بینی وضعیت دلار به‌عنوان پناهگاه امن

در هر بحران مالی جهانی، دلار آمریکا تقریباً همیشه سود می‌برد و ارزشش افزایش می‌یابد. این اتفاق به دلیل جایگاه ویژه دلار به عنوان “پناهگاه امن” رخ می‌دهد.

پناهگاه امن چیست؟

پناهگاه‌های امن دارایی‌هایی هستند که در زمان افزایش نوسانات و عدم اطمینان در بازارهای مالی (مانند سهام یا فارکس)، ارزش خود را حفظ می‌کنند یا حتی افزایش می‌یابند. سرمایه‌گذاران در زمان بحران به دنبال آن‌ها می‌گردند تا ضررهای خود را محدود کرده یا حتی بازدهی مثبت کسب کنند.

چرا دلار آمریکا یک پناهگاه امن برتر است؟

همانطور که مارک چندلر اشاره می‌کند، دلار به دلایل زیر همچنان یک پناهگاه امن اصلی است:

• بزرگ‌ترین اقتصاد جهان: آمریکا بزرگ‌ترین اقتصاد دنیا را دارد.
• قوی‌ترین اوراق قرضه: اوراق قرضه دولتی آمریکا امن‌ترین دارایی‌ها در جهان شناخته می‌شوند.
• بزرگ‌ترین ارتش: قدرت نظامی نیز به ثبات و امنیت آمریکا کمک می‌کند.

در طول بحران‌های مالی بزرگ (مثل رکود بزرگ و همه‌گیری کرونا)، سرمایه‌گذاران به سمت اوراق قرضه دولتی آمریکا هجوم آوردند تا پول نقد خود را حفظ کنند. در حالی که فلزات گرانبها مانند طلا نیز پناهگاه امن هستند، بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند پول نقد (و عمدتاً دلار) را برای هزینه‌های اضطراری یا فرصت‌های سرمایه‌گذاری آینده نگه دارند.

حفظ هژمونی دلار در آینده

• ذخایر بانک‌های مرکزی: حدود 60 درصد از ذخایر ارزی بانک‌های مرکزی جهان به دلار نگهداری می‌شود.
• نظریه لبخند دلار: این نظریه بیان می‌کند که دلار هم در زمان‌های خوب و هم در زمان‌های بد اقتصاد جهانی می‌تواند قوی باشد. تحلیل‌گران شرودرز معتقدند این نظریه همچنان معتبر است. حتی با وجود تلاش‌هایی مانند گروه بریکس برای ایجاد ارزهای جایگزین، سلطه دلار به این زودی‌ها پایان نخواهد یافت.

در مجموع، دلار آمریکا همچنان یک ذخیره جذاب از ارزش است و این وضعیت به نظر می‌رسد در آینده قابل پیش‌بینی نیز ادامه خواهد داشت. نظریه لبخند دلار به معامله‌گران و سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا فرصت‌ها و تهدیدهای مربوط به دلار را بهتر درک کرده و از آن‌ها بهره‌برداری کنند.

اپوفایننس برای معامله‌گران ایرانی، با ارائه ابزار‌های معاملاتی، به مشتریان خود امکان تحلیل بازار و کنترل ریسک را می‌دهد. این ابزار‌ها شامل Technical Views است که یک ابزار تحلیل تکنیکال منحصربه‌فرد و عملی است که با استفاده از الگوریتم‌های خودکار و تخصص تحلیل‌گران ارشد، پیش‌بینی‌های معاملاتی عملی را به معامله‌گران ارائه می‌دهد. این ابزار با نمایش خطوط روند واضح، سناریوهای جایگزین، نمودار‌های مدرن و جستجوی ساده، به معامله‌گران کمک می‌کند تا سناریوی تکنیکال را در یک نگاه درک کنند و معاملات خود را بهینه‌سازی کنند.

منبع +++