نیمه اول سال ۲۰۲۵ بدون تردید یکی از پرتلاطمترین دورههای اخیر در بازارهای مالی جهان بود. بازگشت دونالد ترامپ به قدرت، منجر به افزایش بیسابقه نااطمینانیهای سیاسی، تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، نوسانات شدید ارزی و نگرانیهای جدی در حوزه تورم شد که تمام طبقات دارایی از ارز گرفته تا کالاها و بازارهای سهام را تحتتأثیر قرار داد. اکنون که وارد نیمه دوم سال میشویم، پرسش اساسی این است که کدام روندها استمرار خواهند داشت، چه تغییراتی در چشمانداز اقتصادی و مالی رخ خواهد داد و معاملهگران باید برای چه سناریوهایی آماده باشند.
بازارها در آستانه نیمه دوم؛ زمانی برای تثبیت یا تشدید؟
ورود به نیمه دوم سال با افزایش قابلتوجهی در میزان عدمقطعیتها همراه شده است. سیاستهای تهاجمی، غیرقابلپیشبینی و گاه متضاد ترامپ، منجر به بروز تحولات ساختاری در بسیاری از بازارها شده است. شاخص دلار آمریکا، بهعنوان یکی از مهمترین نماگرهای ارزی، بدترین عملکرد خود در آغاز سال را از زمان اجرای نظام ارزی شناور در دهه ۱۹۷۰ تاکنون ثبت کرده است و بیش از ۱۰٪ کاهش داشته است.
در سوی دیگر، بازارهایی مانند طلا با رشد ۲۵٪، سهام فناوری چین با صعود ۲۰٪ و سهام صنایع دفاعی اروپا با جهش ۶۰٪، عملکردی بسیار فراتر از انتظارات تحلیلگران داشتهاند. در مقابل، گروه موسوم به “هفت شگفتانگیز” در بورس آمریکا، که شامل غولهای فناوری مانند آمازون، اپل و مایکروسافت هستند، تقریباً بدون تغییر باقی ماندهاند. این تفاوت عملکرد میان طبقات دارایی، از تغییر اولویتهای سرمایهگذاران در فضای جدید جهانی حکایت دارد.
تحلیل دادههای اشتغال آمریکا و پیامدهای سیاست پولی
گزارش اشتغال ایالات متحده که در تاریخ ۳ ژوئیه منتشر خواهد شد، یکی از مهمترین دادههای اقتصادی برای پیشبینی تصمیمات آتی فدرال رزرو محسوب میشود. بر اساس نظرسنجی رویترز، پیشبینی میشود که در ماه ژوئن، اقتصاد آمریکا ۱۲۹ هزار فرصت شغلی جدید ایجاد کرده باشد؛ که این رقم کمتر از رشد ۱۳۹ هزار شغل در ماه قبل است.
در صورت تأیید این کاهش، این امر میتواند بهعنوان نشانهای از کندی بازار کار تفسیر شده و زمینهساز آغاز چرخه کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو شود. پاول، رئیس فدرال رزرو، در اظهارات اخیر خود هشدار داده که افزایش تعرفههای وارداتی ممکن است از تابستان اثر تورمی بر شاخصها بگذارد که خود مانعی برای کاهش نرخ بهره خواهد بود.
همزمان، لایحه مالیاتی ترامپ که شامل کاهش مالیاتها و افزایش مخارج عمومی است، نیز در کانون توجه بازارها قرار دارد. جمهوریخواهان تلاش دارند این لایحه را تا پیش از تعطیلات ۴ ژوئیه در کنگره تصویب کنند؛ با اینحال مخالفت دموکراتها و نهادهای نظارتی ممکن است این روند را با تأخیر مواجه کند.
نشست سینترا؛ آزمونی برای اعتبار و استقلال بانکهای مرکزی
در روز سهشنبه، نشست سالانه بانک مرکزی اروپا در منطقه کوهستانی سینترای پرتغال برگزار خواهد شد. این نشست یکی از مهمترین گردهماییهای سالانه برای رؤسای بانکهای مرکزی دنیاست. مقامات پولی از جمله کریستین لاگارد (رئیس ECB) و جروم پاول (رئیس فدرال رزرو) قرار است درباره چشمانداز سیاستهای پولی در شرایط ژئوپلیتیکی ناپایدار گفتوگو کنند.
با توجه به تشدید تنشهای سیاسی در خاورمیانه، ضربالاجل تعرفههای ترامپ در ۹ ژوئیه و نوسانات تورمی در مناطق مختلف جهان، پیشبینی مسیر نرخ بهره بسیار دشوار شده است. بازارها بهدقت به سخنان پاول توجه خواهند کرد؛ بهویژه در شرایطی که شایعاتی درباره احتمال تغییر رئیس فدرال رزرو توسط ترامپ تا پایان سال مطرح شده است. این احتمال نگرانیهایی درباره استقلال نهاد سیاستگذار پولی آمریکا ایجاد کرده و میتواند بر اعتبار جهانی دلار تأثیر منفی بگذارد.
چین در تقاطع سیاستهای داخلی و فشارهای خارجی
شاخصهای PMI رسمی و خصوصی چین که بهترتیب در روزهای دوشنبه و سهشنبه منتشر خواهند شد، احتمالاً تداوم رکود نسبی در اقتصاد دوم جهان را نشان خواهند داد. ترامپ با اعمال تعرفههای جدید بر واردات کالاهای صنعتی از چین، باعث کاهش فعالیت کارخانهها شده و تورم منفی داخلی نیز باعث کاهش هزینهکرد مصرفکنندگان چینی شده است.
اگرچه مقامات چینی همچنان نسبت به چشمانداز رشد ابراز خوشبینی میکنند، اما اکثر تحلیلگران مستقل بر این باورند که اصلاحات ساختاری عمیقتری برای بازگشت به رشد پایدار مورد نیاز است. کاهش اعتماد سرمایهگذاران خارجی، تداوم تنشهای تجاری با آمریکا و عدم شفافیت دادههای آماری، چالشهایی جدی برای سیاستگذاران پکن بهشمار میروند.
ادغام و تملیکها در بحبوحه آشفتگی تجاری و مالی
بازار جهانی ادغام و تملیک (M&A) با وجود فضای ناپایدار در حوزه تجارت جهانی، عملکرد قدرتمندی را در نیمه اول سال ثبت کرده است. بر اساس دادههای منتشر شده توسط Dealogic، ارزش کل معاملات M&A جهانی تا تاریخ ۲۳ ژوئن از مرز ۲ تریلیون دلار عبور کرده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۵٪ رشد را نشان میدهد.
در ایالات متحده آمریکا، بازار شاهد رشد ۸٪ در حجم معاملات نسبت به سال گذشته بوده است که نمونه شاخص آن خرید ۲۲ میلیارد دلاری شرکت Charter Communications از رقیبش Cox Communications است. بررسیها نشان میدهد که علیرغم تأثیر منفی تعرفهها بر برنامهریزی شرکتها، حدود ۷۵٪ از فعالان حوزه M&A انتظار دارند حجم معاملات در سال جاری نسبت به سال گذشته بیشتر شود. همچنین، حدود دوسوم از پاسخدهندگان در نظرسنجی KPMG عنوان کردهاند که در صورت اعمال اصلاحات جدید مالیاتی، تمایل آنها برای انجام معاملات ادغامی افزایش خواهد یافت.
آینده دلار در سایه سیاستهای غیرقابل پیشبینی دولت ترامپ
دلار آمریکا در طول نیمه اول سال ۲۰۲۵ با فشار قابلتوجهی مواجه بوده است. عوامل متعددی مانند خروج از مذاکرات تجاری با کانادا، اظهارات تند علیه ایران، احتمال از سرگیری حملات نظامی و همچنین احتمال جایگزینی پاول با گزینهای با گرایش انبساطیتر، همگی موجب افزایش عدمقطعیت پیرامون دلار شدهاند.
اگرچه در روزهای پایانی هفته، دلار در برابر برخی ارزها تقویت شد، اما شاخص دلار همچنان در مسیر ثبت بدترین عملکرد هفتگی از ماه مه قرار دارد. یورو، پوند و فرانک سوئیس در برابر دلار تقویت شدهاند و انتظار میرود در صورت انتشار دادههای ضعیف از شاخص PCE، فشارهای نزولی بیشتری بر دلار وارد شود.
بازارهای جهانی؛ میان خوشبینی، تورم پنهان و ریسکهای سیاسی
روز جمعه، بازارهای آسیایی و اروپایی با رشد قابلتوجهی همراه بودند؛ علت این روند را میتوان در ادامه آتشبس ایران و اسرائیل، کاهش نسبی تنشها در روابط تجاری چین و آمریکا و همچنین، امید به تغییر موضع فدرال رزرو نسبت به سیاستهای انقباضی جستوجو کرد. انتشار خبری مبنی بر توافق پکن و واشنگتن در زمینه تسهیل صادرات عناصر نادر به آمریکا نیز عاملی برای تقویت فضای خوشبینی در بازارها بود.
با اینحال، نباید فراموش کرد که در چنین محیطی، هرگونه انتشار داده ضعیف، تصمیمات غیرمنتظره سیاسی یا بازگشت تنشها میتواند مسیر بازارها را دگرگون کند. نیمه دوم سال بهنظر میرسد نهتنها از نیمه اول آرامتر نخواهد بود، بلکه ممکن است بهواسطه نزدیکی به انتخابات اخیر آمریکا، ضربالاجلهای سیاسی و ادامه تحولات جهانی، پیچیدهتر و پرتنشتر نیز باشد. از این رو، سرمایهگذاران باید با چشمانی باز، استراتژیهایی منعطف و تمرکز بر دادههای بنیادین، آماده مواجهه با سناریوهای متنوع باشند.
